Cümlenin Ögeleri Nasıl Bulunur?

10.03.2021
1.023
A+
A-
Cümlenin Ögeleri Nasıl Bulunur?

Cümlenin Ögeleri Nasıl Bulunur?

Cümlenin ögeleri nasıl bulunur, cümlenin ögelerini bulmak için hangi soruları sormak gerekir? Cümlenin ögeleri nelerdir?

Cümlenin Ögeleri Nelerdir?

Cümleyi oluşturan sözcük ya da sözcük gruplarının cümle içindeki görevlerine öge denilmektedir. Cümlenin ögeleri temel ögeler ve yardımcı ögeler olarak ikiye ayrılmaktadır. Temel ögeler, yüklem ve öznedir. Yardımcı ögeler ise nesne ve tümleçlerdir.

Cümlenin Ögeleri :

  • Yüklem : Cümlede iş, oluş, hareket, durum ve yargı bildirir. İsim ya da fiil olabilir. Yüklemsiz cümle kurulamaz bu nedenle temel ögelerden birisidir. Cümlenin diğer ögeleri yükleme sorularak bulunacağı için de ilk bulunması gereken ögedir.
    ÖRNEK : Yollar bir şerit gibi bizi ufka bağladı.
    Cümlesinde yargı bildirdiği için ‘bağladı’ sözcüğü yüklemdir.
  • Özne : Cümlede yüklemin bildirdiği iş, oluş ya da hareketi gerçekleştiren kavramdır. Yükleme sorulan “kim” ve “ne” sorularının cevabıdır.
    ÖRNEK : Yollar bir şerit gibi bizi ufka bağladı.
    Yükleme “bağlayan ne?” sorusunu sorduğumuzda “yollar” cevabını aldığımız için özne bu sözcüktür.
  • Belirtisiz Nesne : Yüklemin belirttiği ve öznenin yaptığı işten etkilenen kavramdır. Yükleme sorulan “ne” sorusunun cevabıdır.
    *** “Ne” sorusu özneyi de buldurmaktadır. Bu nedenle önce özne bulunmalı, ardından belirtisiz nesne bulunmalıdır.
    Belirtili Nesne : Yüklemin belirttiği ve öznenin yaptığı işten etkilenen kavramdır. Yükleme sorulan “neyi, kimi” sorularının cevabıdır.
    ***Belirtme hali ekini (-i,-ı,-u,-ü) alabilen nesnelerdir.
    ÖRNEK : Yollar bir şerit gibi bizi ufka bağladı.
    “Yollar kimi bağladı?” sorusunu sorduğumuzda “bizi” cevabını aldığımız için cümledeki belirtili nesneyi bulmuş oluyoruz.
  • Zarf Tümleci / Zarf Tamlayıcısı : Yüklemi zaman, durum, nicelik, sebep veya araç ilgisi bakımından tamamlayan ögedir. Yükleme sorulan “ne zaman, nasıl, ne kadar, neden, niçin, niye” sorularına cevap verir.
    ÖRNEK : Yollar bir şerit gibi bizi ufka bağladı.
    “Yollar bizi nasıl bağladı?” sorusunun yanıtı “bir şerit gibi” olduğundan cümledeki zarf tümlecini bulmuş oluyoruz.
  • Dolaylı Tümleç / Yer Tamlayıcısı : Cümlede yüklemin yönünü, yerini, çıkış noktasını belirtir. Yükleme sorulan “neye,neyde,neyden,nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden” sorularına cevap verir.
    *** İsmin “-e,-de,-den” hal ekleriyle çekimlenir.
    ÖRNEK : Yollar bir şerit gibi bizi ufka bağladı.
    “Yollar bizi neye bağladı?” sorusunun yanıtı “ufka” olduğundan cümledeki dolaylı tümleci bulmuş oluyoruz.

Konu ile ilgili test çözmek isteyenler Test Çöz bölümümüzdeki Cümlenin Ögeleri Testimize göz atabilirler.

Eğitim Güncesi
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.