de / da Nasıl Yazılır?

26.03.2021
175
A+
A-
de / da Nasıl Yazılır?

de / da Nasıl Yazılır?

de / da nasıl yazılır, de / da yazımı TDK tarafından nasıl açıklanmıştır, bağlaç olan de ayrı mı yazılır, tabii ki de nasıl yazılır, ben de nasıl yazılır? “-de” ekinin yazımı ile ilgili birçok bilgi yazımızda!

Türkçede “de”, bulunma hali eki ve bağlaç görevinde kullanılan olmak üzere iki şekilde karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan birisi sözcüğe geldiğinde bitişik yazılırken diğeri geldiğinde ayrı yazılır. Bu noktada ikisi arasındaki fark bilinmeyince yazım yanlışı ortaya çıkmaktadır. İkisini birbirinden nasıl ayırt edebileceğimizi birlikte inceleyelim :

Bağlaç olan “de”

Bağlaç olan de/da her zaman ayrı yazılır. Ayrı yazıldığı için de hiçbir zaman ünsüz benzeşmesine uğramaz yani te/ta olarak karşımıza çıkmaz. Sadece kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna girer ve da/de olarak yazılır. Kesme işareti ile ayrılmaz.

  • Arkadaşlarıyla da ailesiyle de çok iyi anlaşıyor.
  • Kendisi yetmezmiş gibi bir de arkadaşını yanında getirmiş.
  • Ayşe de seninle sinemaya gelmek istiyor.

Bulunma hâli eki olan “-de”

İsmin hâl eklerinden olan “de/da” eki, kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. Bundan dolayı da ünsüz benzeşmesi kuralına uyarak “-te/-ta” şeklini alabilir.

  • Kendi evi dışında, başka bir yerde kalmak onu huzursuz ediyordu.
  • Şimdiki çocuklar sokakta oynamak yerine evde bilgisayar oyunu oynuyor.

Bağlaç olan ve ek olan “de”nin ayrımı nasıl yapılır?

Bağlaç olan “de” cümleden çıkarıldığında anlamda bir daralma olmazken, ek olan “-de” cümleden çıkarıldığında anlam daralır ve cümle anlamsızlaşır.

  • Dünyada gökyüzüne bakıp mutlu olmayan var mıdır?
    Bu cümledeki “dünyada” kelimesine gelen “de” bulunma hâli ekidir. Bu nedenle bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur:
    Dünya gökyüzüne bakıp mutlu olmayan var mıdır?
  • Ben de senin gibi mutluluğu içinde arayanlardanım.
    Bu cümledeki “de” bağlaçtır. Bu nedenle ayrı yazılması gerekir. Cümleden çıkarıldığında ise anlamda sadece daralma olur. Fakat anlam tamamen bozulmaz ve cümle mesajını iletmeye devam eder:
    Ben senin gibi mutluluğu içinde arayanlardanım.
Yazımı sıklıkla karıştırılan bazı kelimelerin doğru yazımı :

Ben de sizinle Eskişehir’e gelebilirim.
Belki de en güzeli senin evde kalmandır.
Tabii ki de bizimle gelebilirsin.
Sen ya da kardeşin evde kalmalı.
Yanına kişisel tüm eşyalarını ve de evcil hayvanını alarak evi terk etti.
Hem suçlusun hem de üste çıkmaya çalışıyorsun.

Eğitim Güncesi
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. Anonim dedi ki:

    Çok beğendim