Nobel Ödülü Nedir?

10.10.2019
529
A+
A-
Nobel Ödülü Nedir?

Ünlü kimyager ve dinamitin mucidi Alfred Nobel’in vasiyetnamesi üzerine kurulan derneğin verdiği Nobel Ödülü, insanlığa hizmet edenleri ödüllendirmek amacıyla verilen prestijli bir ödüldür. İlk Nobel Ödülleri, 1901 tarihinde verilmeye başlanmıştır. Her yıl Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık günü, ödüller sahiplerine verilmektedir.

Nobel Ödülleri; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç Akademisi, Karolinska Enstitüsü ve Norveç Nobel Komitesi tarafından uygun bulunan kişilere veya kuruluşlara verilmektedir. Kimya, fizik, fizyoloji veya tıp alanında en önemli çalışmayı ortaya koyanlara; edebiyat alanında en soylu ve en içten ideali örnek alarak meydana getiren eserin yazarına; barış alanında ise halklar arasında kardeşliği gerçekleştirenlere ve orduların kaldırılması ya da azaltılmasında adım atanlara, barış kongrelerinin yapılmasını ve yaygınlaşmasını sağlayan kişilere verilir. Beş dalda verilen ödüllere 1969’da iktisat ödülü de eklenmiştir.

Ödüllerin verileceği kişileri ya da kurumları seçenler farklıdır. İsveç Kraliyet Akademisi, fizik ve ekonomi dallarının adaylarını; İsveç Bilim Akademisi, kimya dalında ödül sahibini; Karolinska Enstitüsü, fizyoloji veya tıp alanındaki; İsveç Akademisi edebiyat dalındaki ödül sahiplerini belirliyor. Norveç Nobel Komitesi ise barış alanındaki değerlendirmeleri yaparak ödülü alacak kişi ya da kurumları belirliyor. İlgili komitelerin yapmış oldukları değerlendirme sonucunda ödülü almaya hak kazanan kişilere ya da kurumlara bir madalya, bir diploma ve her yıl farklı miktarlarda para ödülü veriliyor. Bir daldaki ödül, birden fazla kişi arasında paylaştırılabiliyor.

Nobel Ödülü Kazanan Türkler

1901 yılından bu yana 10 Türk Nobel’e aday gösterildi fakat sadece iki Türk Nobel Ödülü kazandı. Bunlardan ilkini kazanan kişi 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görülen ünlü yazar Orhan Pamuk’tur. Orhan Pamuk’un ödüle neden layık görüldüğü ile ilgili Nobel komitesi yaptığı açıklamada, “2006 Nobel Edebiyat Ödülü, kentinin melankolik ruhunun izlerini sürerken kültürlerin birbiriyle çatışması ve örülmesi için yeni simgeler bulan Orhan Pamuk’a verilmiştir.” ifadeleri kullanılmıştır.

Bu ödülü kazanan ikinci isim ise Amerika’da yaşayan Türk Prof. Dr. Aziz Sancar’dır. 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’ne layık görüldü. Sancar, hücrelerin hasar gören DNA’ları onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandırdığı çalışmasıyla bu ödüle layık görüldü.

Türkiye’den Nobel’e aday gösterilen fakat ödüle layık görülmeyen isimler ise şunlardır: Edebiyat dalında; yazar Yaşar Kemal, kadın yazar Leyla Erbil, yazar İlhan Berk. Kimya ve fizik dallarında; Dr. Atakan Peker, Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, Doç. Dr. Bahri Karaçay, Prof. Dr. İlhan Akyıldız. Gazeteci-Yazar Can Dündar.

Eğitim Güncesi
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.